‘Thần dược’ với 16 Tác dụng của cây mâm xôi (Phúc bồn tử)

Tác dụng của cây mâm xôi - Phúc bồn tử

Tác dụng của cây mâm xôi (hay còn gọi là phúc bồn tử) đối với sức khỏe chúng ta thật vô cùng kì diệu. Bạn có biết cả trái lẫn cây mân xôi đều có những tác dụng đặc biệt trong việc chữa bệnh? Bạn đã biết chưa? Nếu câu trả lời là chưa thì thật may mắn cho bạn vì bài viết này sẽ giúp bạn hiểu biết thêm về các tác dụng của cây mân xôi trong việc chữa bệnh.

1. Cây mâm xôi là gì? 

Tác dụng của cây mâm xôi - Hình ảnh cây mâm xôi
Tác dụng của cây mâm xôi – Hình ảnh cây mâm xôi

Cây Mâm xôi là một loại cây có trái ăn được. Trái thường được mọc trên chính cây mâm xôi (Rubus fruticosus) hoặc từ một số giống cây lai tạp giữa cây mâm xôi với các cây khác trong chi Mâm xôi. Chi mâm xôi là một chi lớn trong họ thực vật và thuộc họ hoa hồng (Rosaceae). Chúng được trồng phổ biến ở Châu Âu và Bắc Mỹ. Tại Việt Nam, chúng được trồng nhiều ở những vùng có khí hậu lạnh như miền núi phía Bắc và đặc biệt là Lâm Đồng, Đà Lạt. 

Quả mâm xôi (tiếng Anh gọi là Raspberry, tiếng Pháp gọi là Framboise, tiếng Nga gọi là Malina) ở Việt Nam có rất nhiều tên gọi khác nhau tùy vào từng vùng miền như: quả đùm đũm, đũm hương, phúc bồn tử, dâu rừng…Tuy nhiên, 2 tên gọi phổ biến nhất hiện nay khi muốn nói đến loại quả này đó là Mâm xôi và Phúc bồn tử. Sở dĩ, gọi tên là mâm xôi bởi vì quả gồm nhiều quả hạch nhỏ xếp với nhau thành cụm căng mọng nổi lên giống như mâm xôi.

Quả mâm xôi chia làm 3 loại (do quả có 3 màu sắc khác nhau) đó là mâm xôi đỏ, mâm xôi đen và mâm xôi vàng. Nhưng hiện nay, phổ biến nhất vẫn là mâm xôi đỏ. Theo Đông y, quả mâm xôi chín có vị chua chua, ngọt ngọt, tính bình, có tác dụng bổ can thận, giữ tinh khí, làm cường dương mạnh sức. Lá có vị se, có tác dụng hoạt huyết, thanh nhiệt, tán ứ tiêu viêm.

Quả mâm xôi được xem là “chúa tể” của các loại quả không không chỉ nhờ chứa nhiều giá trị dinh dưỡng tốt cho sức khỏe mà chúng còn được dùng để làm nhiều loại thuốc khác nhau được sử dụng từ thân cây, lá và cả quả đặc biệt hữu ích trong việc điều trị bệnh. Đông y coi quả mâm xôi là một loại quả “thực dược lưỡng dụng” có nghĩa là vừa làm thực phẩm vừa làm thảo dược trị bệnh.

2. Thành phần các chất, giá trị dinh dưỡng của quả mâm xôi.

Thành phần trong quả mâm xôi chứa các acid hữu cơ đa phần là acid citric, malic, salycilic, acid ellagic, tanin, pectin, fructoz… và các acid hữu cơ khác. Ngoài ra, nó còn chứa nhiều loại dưỡng chất như flavonoid (kaempferol, anthocyanin, quercetin…), giàu vitamin C (53,7%), chất xơ (31%), acid folic, omega-3, vitamin K, vitamin E và các loại khoáng chất như mangan (41%), Mg, Cu, Zn, K…

Đặc biệt, acid ellagic (một dạng tanin) trong quả mâm xôi là một chất rất có ích cho sức khỏe, được xem là chất dinh dưỡng có nguồn gốc thực vật (phyto-nutrients) chống oxy hóa hiệu quả nhất. Nó giúp bảo vệ màng tế bào và các cấu trúc cơ thể bằng cách trung hòa các gốc tự do có hại. Ellagitannin trong mâm xôi được chứng minh có tác dụng chống lão hóa mạnh hơn dâu tây gấp 1.5 lần, gấp 3 lần trái kiwi, gấp 10 lần cà chua. Với tác dụng hiệp lực của vitamin C và anthocyanin, khả năng chống oxy hóa và ngăn ngừa ung thư của mâm xôi được gia tăng gấp đôi, loại trừ được các gốc tự do có hại làm thay đổi cấu trúc ADN của tế bào. Vitamin C và flavonoid còn góp phần kháng viêm và kháng khuẩn mạnh, và tác dụng này không bị giảm đi khi sử dụng quả mâm xôi đã được đông lạnh.

3. Các tác dụng của cây mâm xôi đối với sức khỏe con người.

3.1. Tác dụng của quả mâm xôi.

3.1.1. Giúp giảm cân và ngăn ngừa béo phì.

Quả mâm xôi có chứa hợp chất Raspberry ketone (RK) một hợp chất tự nhiên từ quả Mâm xôi, các hợp chất thơm chính trong Quả Mâm Xôi, hợp chất này đã được chứng minh là thúc đẩy việc đốt cháy chất béo hormon norepinephrine quan trọng để làm tăng chuyển hóa lipid, ngăn ngừa béo phì và tăng cường khả năng giảm cân bằng cách hỗ trợ cho cơ thể đốt cháy chất béo nhiều hơn. Áp dụng tính chất chuyển hóa chất béo của nó vào chế độ ăn uống của bạn sẽ giúp bạn giảm mỡ hiệu quả. Ảnh hưởng của nó là mạnh và đã được hỗ trợ chứng minh bởi một số nghiên cứu lâm sàng.

3.1.2. Giúp giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim và xơ vữa động mạch.

Theo các chuyên gia nghiên cứu, acid ellagic chứa trong quả mâm xôi được chứng minh giúp giảm nguy cơ bị nhồi máu cơ tim bằng cách loại trừ cholesterol xấu và giúp giảm huyết áp. Ngoài ra, acid salicylic trong quả mâm xôi còn giúp phòng chống chứng xơ vữa động mạch và bệnh tim.

3.1.3. Kiểm soát lượng đường trong máu.

Chất xeton chứa trong quả mâm xôi giúp cơ thể tăng cường sản xuất ra chất adinopectin, có tác dụng giúp kiểm soát mức đường huyết. Đó là lý do tại sao quả mâm xôi là sự lựa chọn tốt nhất cho những người bị bệnh tiểu đường loại 2.

3.1.4. Phục hồi tổn thương gan.

Quả mâm xôi có thể giúp ngăn ngừa tình trạng tổn thương tế bào và gan. Các thành phần chứa trong loại quả này có tác dụng giúp ngăn chặn sự hình thành các mảng bám trên các thành của gan (gây ung thư gan), đồng thời giúp tiêu hủy chất béo trong gan.

3.1.5. Chống lão hóa và ngăn ngừa ung thư.

Quả mâm xôi có chứa vitamin C, flavonoid, acid ellagic là những chất chống oxy hóa rất hiệu quả. Acid ellagic có khả năng chống oxy hóa tương đương vitamin E . Các nghiên cứu trên động vật cho thấy, mâm xôi đóng vai trò quan trọng trong việc làm giảm căng thẳng, giảm viêm và qua đó giúp cơ thể hạn chế sự phát triển của các tế bào ung thư. 

Ngoài ra, các chất chống oxy hóa và vitamin C chứa trong quả mâm xôi còn giúp cho làn da căng và sáng bóng. Bên cạnh đó, chất xeton còn giúp giảm tác động của các gốc tự do gây hại lên cơ thể, giúp ngăn ngừa các dấu hiệu lão hóa da như nếp nhăn, đồi mồi. Đặc biệt, nếu thường xuyên sử dụng quả mâm xôi nghiền làm mặt nạ, còn mang lại nhiều lợi ích cho da mặt.
Vì vậy nên ăn quả mâm xôi để chống lão hóa và ngăn ngừa ung thư.

Mặc dù quả mâm xôi mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, nhưng chúng cũng có thể gây dị ứng. Đặc biệt, nếu bạn bị các vấn đề về tuyến giáp, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng loại quả này.

3.1.6. Tăng cường khả năng “phòng the”

Các nhà khoa học thế giới phát hiện ra rằng, trong hạt của quả Mâm xôi có hàm lượng kẽm rất cao, được cơ thể hấp thụ tốt. Kẽm là chất dinh dưỡng quan trọng cho tình dục. Nó có thể kiểm soát hàm lượng testosteron – giữ vai trò quan trọng đối với sức khỏe tình dục. Nó kích thích ham muốn và làm tăng sự thỏa mãn. Nó giúp phụ nữ nhanh chóng hưng phấn và tăng cường sức mạnh của tinh trùng cho nam giới. Nó cũng giúp phụ nữ duy trì mật độ xương, khối lượng cơ và mức năng lượng khỏe mạnh. 

Bên cạnh đó, vitamin C và magiê trong quả mâm xôi có thể cải thiện khả năng sinh sản ở cả nam giới và nữ giới. Một giả thuyết khẳng định rằng các chất chống oxy hóa trong quả mâm xôi góp phần tăng cường chất lượng tinh trùng và làm giảm nguy cơ sẩy thai.

Một nghiên cứu được thực hiện bởi Phòng thí nghiệm quốc gia Lawrence Berkeley thuộc Bộ Năng lượng Mỹ đã phát hiện thấy rằng, những người đàn ông trên 44 tuổi ăn nhiều thực phẩm giàu vitamin C (bao gồm quả mâm xôi, bông cải xanh và khoai tây) có DNA tinh trùng ít bị tổn hại hơn 20% so với những đàn ông không ăn những thực phẩm này.

Theo Tiến sĩ  Juliet Wilson, một chuyên gia về dinh dưỡng sinh sản, cho biết quả mâm xôi cung cấp những thành phần dinh dưỡng cần thiết giúp tăng khả năng sinh sản ở cả đàn ông và phụ nữ. “Quả mâm xôi chưa được công nhận là ‘siêu thực phẩm’ như các loại quả mọng khác, nhưng nó có thành phần dinh dưỡng không hề thua kém các loại quả này. Cùng với nhiều lợi ích về sức khỏe, quả mâm xôi là món tráng miệng tuyệt vời dành cho các cặp đôi đang muốn sinh con”, bà Juliet Wilson cho biết.

Tiến sĩ Nick Marston, thành viên của Hội trái cây mùa hè Anh, cho biết: “Các lợi ích của quả mâm xôi thường bị bỏ qua, nhưng nhiều tác dụng tăng cường khả năng sinh sản và giàu chất chống oxy khiến nó trở thành món tráng miệng lý tướng trước giờ đi ngủ.” Vì vậy, đây là loại quả được khuyên nên ăn thường xuyên để tăng cường khả năng sinh lý, đặc biệt là với cánh đàn ông.

3.1.7. Hỗ trợ và giúp não bộ khỏe mạnh.

Theo nghiên cứu của Tạp chí Hóa học Nông nghiệp và Thực phẩm, ăn những loại trái cây mọng nước như quả phúc bồn tử có thể cải thiện sức khỏe của não và giúp ngăn ngừa sự mất trí nhớ do lão hóa. Các nhà nghiên cứu đã đưa ra kết luận rằng các chất chống oxy hoá có trong quả mâm xôi giúp chống lại các gốc tự do có hại và điều khiển sự giao tiếp của các nơron thần kinh. Điều này có thể giúp giảm viêm não, vốn là nguyên nhân dẫn đến các vấn đề về nhận thức và vận động cùng với lão hóa.

3.1.8. Ngăn ngừa và đẩy lùi bệnh trầm cảm.

Quả mâm xôi có chứa nhiều vitamin thiết yếu giúp giảm đi hàm lượng cortisol, là hormone được sản xuất bởi tuyến thượng thận gây căng thẳng cho con người. Bạn nên ăn một ít mâm xôi mỗi khi cảm thấy cơ thể căng thẳng. Quả mâm xôi được xem là loại quả giúp hỗ trợ đẩy lùi trầm cảm tốt.

3.1.9. Ngăn ngừa bệnh nướu răng và sâu răng.

Theo kết quả của một nghiên cứu của trang National Center for Biotechnology Information cho thấy, tinh chất có trong quả mâm xôi có tính kháng khuẩn và chống viêm với một số loại vi khuẩn gây bệnh răng miệng. Dù vẫn còn phải nghiên cứu thêm, nhưng các nhà nghiên cứu cũng khuyến cáo bạn nên ăn quả mâm xôi thường xuyên vì chúng giúp ngăn ngừa và kiểm soát bệnh nướu răng và sâu răng.

3.1.10. Hỗ trợ tốt cho hệ tiêu hóa.

Trong quả mâm xôi có chứa lượng rất cao chất xơ. Một quả mâm xôi dù nhỏ nhưng có chứa rất nhiều chất xơ, 220g mâm xôi đã chứa gần 8g chất xơ. Trong khi đó, giới chuyên gia khuyên nên bổ sung 25g chất xơ mỗi ngày để giúp hệ tiêu hóa hoạt động tốt. Chất xơ cũng giúp cải thiện sức khỏe bằng cách:

  • Giảm lượng cholesterol có trong máu.
  • Thúc đẩy cử động ruột thường xuyên.
  • Kiểm soát lượng đường trong máu bằng cách làm chậm tốc độ hấp thụ đường.
  • Nuôi dưỡng vi khuẩn có lợi cho ruột khỏe mạnh.

3.1.11. Hỗ trợ và cải thiện khả năng thị lực.

Trong thành phần của quả mâm xôi có chứa một hàm lượng lớn các chất chống oxy hóa, các loại chất này khi vào cơ thể sẽ có tác dụng phòng ngừa sự oxy hóa của võng mạc và loại trừ những gốc tự do gây hại đến võng mạc. 

Sự kết hợp của chất chống oxy hóa như vitamin C, vitamin A và phenol trong quả mâm xôi giúp bảo vệ các màng của mắt sản xuất thủy dịch, nhờ đó làm sạch và bảo vệ mắt khỏi bị khô. Axit ellagic cũng giúp duy trì thị lực khỏe mạnh.

Vì vậy, quả mâm xôi được dùng làm thuốc để bảo vệ và nâng cao thị lực cũng như có tác dụng kiện não, ích trí, tăng khả năng tư duy.

3.1.12. Cung cấp các chất dinh dưỡng thiết yếu cho cơ thể.

Vitamin C là một phần không thể tách rời của collagen trong xương, mô liên kết và mạch máu. Vitamin C giúp tăng khả năng miễn dịch nói chung và trong những bệnh nhiễm trùng nói riêng. Lượng vitamin C giàu có trong mâm xôi làm tăng nồng độ chất chống lại các gốc tự do có hại (các phân tử phát ra bởi chất độc trong cơ thể) và giúp các tế bào máu ngăn chặn sự xâm nhập của virus bên ngoài. Các chất chống oxy hóa như phenol và anthocyanin cũng tăng cường sức khỏe cho cơ thể.

Trong một Nghiên cứu về vitamin C từ National Institutes of Health cho thấy, vitamin C giúp làm giảm sự hình thành các chất gây ung thư trong cơ thể. Vitamin C hoạt động như một chất chống oxy hóa và cũng có thể làm giảm sự mất cân bằng oxy hóa trong cơ thể, ngăn ngừa việc dẫn đến ung thư. Theo Tiến sĩ Juliet Wilson, một khẩu phần ăn quả mâm xôi cung cấp lượng vitamin tương đương với ăn 173 quả nho.

Vitamin K giúp đông máu. Vì vậy, khi bạn bị đứt tay, chân thì bạn sẽ không bị chảy máu quá nhiều. Vitamin K cũng có vai trò trong quá trình trao đổi chất ở xương. Thiếu vitamin K có thể dẫn đến thiếu xương và gãy xương, có thể gây bầm tím dễ dàng, chảy máu kinh nguyệt nhiều và máu trong phân hay trong nước tiểu. Nếu bạn đang dùng thuốc giảm loãng máu, hãy ăn các loại thực phẩm giàu vitamin K như quả mâm xôi. Một chén mâm xôi thô cung cấp gần 29 microgam vitamin K, tức là chiếm hơn 1/3 giá trị dinh dưỡng  cần thiết hàng ngày cho cơ thể.

Mangan là một chất thiết yếu cho xương và hệ miễn dịch khỏe mạnh. Mangan cũng giúp cơ thể chuyển hóa carbohydrate, amino axit và cholesterol. Mangan đóng một vai trò quan trọng trong sự hình thành collagen, một dạng protein có chức năng kết nối các mô trong cơ thể với nhau, đặc biệt đóng vai trò quan trọng trong việc làm các vết thương mau lành. Mangan có thể giúp ngăn ngừa loãng xương, kiểm soát lượng đường trong máu và giảm động kinh. Trong 220g mâm xôi thô chứa 0,9 mg mangan, gần một nửa giá trị được đề nghị hàng ngày. Nhưng hấp thụ mangan quá nhiều có thể gây hại cho cơ thể. Tuy nhiên, trên thực tế thì bạn sẽ không hấp thụ quá nhiều mangan thông qua các bữa trong ngày, vì cơ thể bạn có cơ chế loại bỏ lượng mangan dư thừa, trừ những người mắc các bệnh như gan mãn tính hoặc thiếu máu.

Đặc biệt, acid ellagic (một dạng tanin) trong quả mâm xôi là một chất rất có ích cho sức khỏe, được xem là chất dinh dưỡng có nguồn gốc thực vật (phyto-nutrients) chống oxy hóa hiệu quả nhất. Nó giúp bảo vệ màng tế bào và các cấu trúc cơ thể bằng cách trung hòa các gốc tự do có hại.

3.2. Tác dụng của cây mâm xôi.

3.2.1. Dùng làm trà (chè) uống mát, lợi tiểu.

Thân cây mâm xôi được chặt thành từng đoạn ngắn phơi khô (có thể trộn chung với một số loại cây khác) dùng làm trà (chè) uống mát quanh năm, giúp lợi tiểu. Liều dùng 10 – 15g thân cây phơi khô hãm lấy nước uống thay nước.

3.2.2. Hỗ trợ tiêu hóa.

Cây mâm xôi còn là vị thuốc dân gian. Thân cây nâm xôi dùng làm thuốc chữa tiêu hoá kém, giúp ăn ngon cơm. Ngày dùng 15 – 30g sắc uống trước bữa ăn 15 – 20 phút.

3.2.3. Trị bệnh viêm gan mạn tính và viêm tuyến vú.

Thân cây mâm xôi còn trị viêm gan mạn tính, sưng gan, viêm tuyến vú. Liều dùng 30 – 40g cành, lá cây mâm xôi cùng với cây ô rô, mộc thông, mỗi vị 15 – 20g sắc uống.

3.2.4. Trị bệnh viêm gan cấp và viêm loét miệng.

Thân cây mâm xôi cũng là bài thuốc trị viêm gan cấp và mạn, viêm loét miệng. Liều dùng 30g cành, lá cây mâm xôi cùng với ba kích, kim anh, mỗi vị 10 – 15g sắc uống.

4. Lời kết.

Trên đây là 16 tác dụng của cây mâm xôi (phúc bồn tử) mang lại cho chúng ta. Tưởng chừng như chúng chỉ là loại trái cây thông thường để làm bánh, sinh tố, món trán miệng…Nhưng nó còn là một loại thảo dược có tác dụng vô cùng to lớn trong việc chữa trị bệnh, bảo vệ sức khỏe cho chúng ta.

Tuy nhiên, các tác dụng của cây mâm xôi không phải tuyệt đối có thể thay thế cho tác dụng của thuốc đặc trị những loại bệnh như trên. Đặc biệt, trước khi dùng như thuốc nên tham khảo ý kiến của của bác sĩ, chúng ta không nên sử dụng một cách tùy tiện. 

Tìm hiểu về các sản phẩm của Phúc Bồn Tử

>>Xem thêm: 

11 Tác dụng của rau mầm? Sự thật về ‘rau mầm có thần kỳ’.

4 cách chế biến rau mầm siêu Bổ Dưỡng, chữa trị Bệnh.

 

2 thoughts on “‘Thần dược’ với 16 Tác dụng của cây mâm xôi (Phúc bồn tử)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *